STAJ SİGORTASI MAĞDURLARI


Sponsor Reklamlar



STAJ SİGORTASI BAŞLANGIÇ OLARAK SAYILSIN 

Bir çok kardeşimiz staj ve çıraklık sigortasının emekli başlangıcı sayıldığını biliyor emekli hesabını buna göre yapıyordu.Olayın yeni farkına varanlar hayal kırıklığı yaşamakta küskünler ordusu oluşturmaktadırlar. Çıraklık ve stejerlik eğitimlerinde %13.5 oranında iş kazası ve meslek hastalığı pirimi ödenir.%20 lik yaşlılık,malüllük ve ölüm pirimleri ödenmiyor.Benim yöneticilere önerim:Ödenmemiş olan bu %20 lik pirimin güncelleştirerek isteyenlerden tahsil edilmesidir Bu sayede hem kuruma gelir sağlanmış olur hem de mağduriyetler önlenmiş olur. Bu konuyu çözüm üretenler de milyonlarca kişinin gönlünü almış olur. Arkadaşlarımız Doğum borçlanması var,Askerlik Borçlanması var,Usta öğreticilere borçlanma hakkı var.Avukatlara da staj borçlanması hakkı getirildi.Neden bize bu hak verilmiyor diye feryat ediyorlar.Bu feryada kulak verelim.


Vekil öğretmenlik
Ekim 2008 ayına kadar görev yapmış vekil öğretmenler 4/c sigortalılığına eski adıyla Emekli Sandığı iştirakçiliğine tabi bulunduklarından ve 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununda hizmet tespitinde zamanaşımı süresi bulunmadığından Milli Eğitim Müdürlüklerince noksan yatırılan veya hiç yatırılmayan keseneklerini veya primlerini çalıştıklarına dair belgeleriyle statülerine göre idare veya iş mahkemelerinde dava açarak tespit etmeleri mümkün olabiliyor. 

Buna karşın Ekim 2008 sonrasında görev yapmış 5510/4/c statüsündeki vekil öğretmenler ile 5510/4/a (SSK) statüsündeki ücretli öğretmenler ise 506/79 ve 5510/86 maddeler kapsamında hizmet tespiti için zamanaşımı süresine tabi bulunuyorlar. Bu nedenle görev yaptıkları yılın 31 Aralık gününden itibaren beş yıl içinde iş mahkemelerinde dava açmaları halinde ancak hizmetlerini tespit ettirmeleri mümkün olabiliyor.

Elbette hizmet tespit davalarındaki genel teamül gereği işe giriş bildirgesi zamanında verilmişse beş yıllık zamanaşımı süresinin mahkemelerce göz ardı edildiğini, keza zamanaşımından kurtulma bakımından buna ek olarak beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde Milli Eğitim Müdürlüğüne sigortalı yapılmaları yönünde müracaatı olanları da eklemek gerekiyor.


                           


Yedek subay hazırlık okulunda geçen süreleriniz hariç olmak üzere, yedek subaylığa başladığınız tarih SSK sigortalılığınız için de başlangıç kabul edilir. Çünkü bu devrelerde T.C. Emekli Sandığı kapsamında iştirakçi sayılıp sizden emekli keseneği kesilmiştir. Ayrıca, yedek subaylık yaptığınız devrelerde yıpranma payı (fiili hizmet süresi zammı) adı altında indirim alabilirsiniz. Fiili hizmet süresi zammı kadar olan süre sigorta başlangıcınızı geri çeker ve erken emekli olursunuz. 

“Kurumunuzda ………………………. T.C kimlik numarası ile 5510 Sayılı Kanunun Ek-5’inci madde kapsamında tescilim bulunmaktadır.Ek-5 tarım sskmın en son prim ödenen tarih itibariyle durdurulması için gereğini,
Arz ederim”


KİŞİ SAYISI ARTARSA HİSSE DÜŞER

Hak sahiplerine bağlanacak aylıkların toplamı sigortalıya ait aylığın tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için gerekirse hak sahiplerinin aylıklarından orantılı olarak indirimler yapılır. Hak sahibi anne-baba hariç eş ve ikiden fazla çocuk varsa, hak sahibi eş ve anne-baba bulunmayıp ikiden fazla çocuk varsa, hak sahibi anne ve-baba yanında eş ve birden fazla çocuğa aylık bağlanacaksa hisselerde bir düşüş olacaktır. 

- Hak sahibi sadece eş: Hisse oranı 2/4 (sigortalı çalışması yoksa, emekli değilse 3/4). 

- Hak sahibi, eş ve bir çocuk: Hisse eş 2/4, çocuk 1/4.

- Hak sahibi, eş ve iki çocuk: Hisse oranları sırasıyla eş 2/4, çocuklar 1/4.

- Hak sahibi, eş ve biri eşten diğeri önceki eşten olmak üzere iki çocuk: Hisse oranları sırasıyla eş 2/5, ilk eşten çocuk 2/5, şimdiki eşten çocuk 1/5. 

- Hak sahibi, eş ve üç çocuk: Hisse oranları sırasıyla eş 2/5, çocuklar 1/5.

- Hak sahibi, eş ve dört çocuk: Hisse oranları sırasıyla eş 2/6, çocuklar 1/6.

- Hak sahibi eş yok, bir çocuk veya iki çocuk: Hisse oranı 2/4

- Hak sahibi eş yok, üç çocuk: Hisse oranları 1/3

- Hak sahibi eş yok, dört çocuk: Hisse oranları 1/4

- Hak sahibi eş yok, beş çocuk: Hisse oranları 1/5

- Hak sahibi eş yok, iki çocuk ve anne babadan sadece birisi: Hisse oranları çocukların her biri 2/5, anne veya babanın hisse oranı 1/5.

- Hak sahibi eş yok, iki çocuk ve anne babadan ikisi de hak sahibi: Hisse oranları çocukların her birinin hisse oranları 4/10, anne ve babanın hisse oranları 1/10.

- Hak sahibi eş, aylık alan çocuk yok, anne ya da babadan sadece birisine aylık bağlanacaksa: Eş hisse oranı 2/4 (sigortalı çalışması yoksa, emekli maaşı yoksa 3/4). Anne ya da baba hisse oranı 1/4.   

- Hak sahibi eş, aylık alan çocuk yok, anne ve babanın ikisine de aylık bağlanacaksa: Eş hisse oranı 4/8 (sigortalı çalışması yoksa emekli maaşı yoksa 6/8). Anne ve babanın her birinin hissesi 1/8.   

- Hak sahibi eş, aylık alan bir çocuk, anne ya da babadan sadece birisine aylık bağlanacaksa: Eş hisse oranı 2/4, çocuk hisse oranı 1/4, anne veya baba hisse oranı 1/4.

- Hak sahibi eş, aylık alan bir çocuk, anne ve babanın ikisine de aylık bağlanacaksa: Eş hisse oranı 4/8, çocuk hisse oranı 2/8, anne ve baba hisse oranları 1/8.

- Hak sahibi eş, aylık alan iki çocuk, anne ve babanın ikisine de aylık bağlanacaksa: Eş hisse oranı 4/10, çocuk hisse oranı 2/10, anne ve babanın hisseleri oranı 1/10.


PRİM İADESİ
Sigortalılar canı istediği zaman ödediği primi geri alamıyor. Ancak emekli olmak için aranan yaşı doldurduğu halde emekli olacak kadar primi olmayan sigortalılar, talepte bulunmaları halinde, ödedikleri primleri 
“yaşlılık toptan ödemesi” adı altında iade ediliyor.


TÜTÜN(BAĞ-KUR)

Elinde, zirai ürün satışlarından Bağ-Kura prim kesintisini gösteren müstahsil makbuzu varsa, bu makbuzla Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurarak, geriye yönelik olarak Bağ-Kurunu başlatabilir. Şayet elinde Bağ-Kura prim kesintisi yapıldığını gösterir müstahsil makbuzu yoksa, geriye yönelik olarak Bağ-Kura kayıt yaptıramaz. 
Eğer kesintinin yapıldığı makbuzu bulamıyorsanız ürünü sattığınız firma ya da kuruma müracaat ederek makbuzlarınızı temin edebilirsiniz.Sattığınız ürünlere ait tevkifat makbuzlarına ulaştınız birde zaten ziraat yaptığınız için ziraat odası kaydınız da varsa Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurarak Bağ-kur tescilinizi yaptırabilirsiniz.Bilginize. 
Yaşar Gönenç



SGK işyerinizi nasıl kodluyor: (Ş) Şüpheli (K) kontrollü (S) Sahte

4/a (SSK) sigortalılığı gerektirecek çalışmaları bulunmadığı halde sahte sigortalı bildirimi yapıldığı tespit edilen işyerleri ile işverenleri hakkında SGK işyeri tescil programına sahte, kontrollü ve şüpheli kodları konulur. Bu kapsamdaki sigortalılar hakkında yersiz olarak hizmet bildirme ve birleştirme yapılmaması açısından SGK Tescil ve Hizmet Dökümü Programı’nda; “sahte işyeri”, “kontrollü işyeri” ve “şüpheli işyeri”nden bildirilen hizmetler farklı renk (turuncu renk) ile yer alır.

‘Sahte işyeri’ kodu

“Sahte işyeri” kodu konulan işyeri dosyaları hakkında SGK’nın denetim ve kontrolle görevli memurlarınca düzenlenen denetim raporları bulunduğundan sigortalı tescil ve hizmet servislerince işverence verilen aylık prim ve hizmet belgeleri “1”, dört aylık sigorta primleri bordroları ise “T” kodu girilerek hizmet iptal edilir. Daha sonra sigortalıya ait işe giriş bildirgesi silinerek, bu işyerinden sigortalı adına hizmet bildirimi ve birleştirme işlemleri yapılmaz. Sahte işyerinden bildirim yapılmış ise bu işyerinden bildirilen sigortalıların hizmeti ve tescili geciktirilmeksizin iptal edilir.

‘Kontrollü işyeri’ kodu

“Kontrollü işyeri” kodu konulduğu tarihten itibaren bir aylık süre içinde işyeri tescil ve e-sigorta servislerince işyerinin denetime çıkarılması hususunda işlem başlatılır. Ayrıca denetim sonuçlanıncaya kadar e-bildirge şifresi askıya alınır. “Kontrollü işyeri” kodu bulunan işyerlerindeki sigortalıların hizmetleri, hizmet bildirme ve birleştirme işlemlerinde dikkate alınmaz.

Yapılacak denetim sonucunda “kontrollü işyeri” kodu kaldırılmasına karar verilmesi halinde bu hizmetler, hizmet bildirme ve birleştirmeye dahil edilerek sigortalı tescil ve hizmet servislerince yeniden hizmet yazısı hazırlanır. Denetim raporu sonucunda işyerinin “sahte işyeri” olduğunun tespiti halinde “sahte işyeri” hakkında yapılan işlemler “kontrollü işyeri” hakkında da yapılır.

‘Şüpheli işyeri’ kodu

İşyeri tescil ve e-sigorta servislerince “şüpheli işyeri” kodu konulduktan sonra 10 gün içinde işyerinin denetime çıkarılması hususunda işlem başlatılır. Denetim sonuçlanıncaya ya da bu işyerlerinin “sahte işyeri” olduğuna ilişkin kod konuluncaya kadar “şüpheli işyeri” kodu konulan işyerlerinden hizmet bildirilen sigortalıların hizmet bildirimi ve birleştirmesi yapmaya devam edilir. İsa Karakuş



Göğüs estetiği SSK karşılıyor mu sorusu için öncelikle devlet hastanelerinde fizik tedavi bölümüne gitmeniz gerekir. Meme büyüklüğünden kaynaklı olarak bel ve sırt ağrıları yaşadığınızı söylerseniz bu ağrılardan dolayı doktor size meme küçültme ameliyatı olmanız gerektiğini söyleyecektir. Bunun için öncelikle fizik tedavi uzmanı röntgen ve kan tahlilleri isteyebilir. Eğer omurganızda bir problem oluşmuşsa plastik cerrahiye gidebilirsiniz. Ardından 3 hekim raporu düzenlenir ve meme büyüklüğünün fiziksel bir problem olduğu bu şekilde kanıtlanmış olur.

Meme büyüklüğünün fiziksel bir rahatsızlık olduğu belgelendikten sonra, plastik cerrahiye giderek ameliyat olabilirsiniz. SSK bu ameliyatın yarısını ya da tamamını karşılayabilir. Bunu doktorunuzdan kolaylıkla öğrenebilirsiniz.


İKİ MAAŞ ALMAK

Ancak ölen eşin ve ölen anne-babanın sigorta statüsü farklı ise bu kez ölüm tarihlerine göre iki maaş veya tek maaş ödenmesi söz konusu olabiliyor. Sigortalılık statüsü farklı ve eş ve anne-babanın ikisi de 1 Ekim 2008 tarihinden önce ölmüşse iki maaş bağlanıyor.

1 EKİM 2008 ÖNEMLİ TARİH

Eş ve anne-babadan biri 1 Ekim 2008'den önce diğeri 1 Ekim 2008'den sonra ölmüşse yine iki maaş var. Eğer, iki ölüm de 1 Ekim 2008'den sonra ise sadece bir maaş ödenir.

Ancak ölümlerin ikisi de 1 Ekim 2008 sonrası olsa bile sigorta statüsü farklı olması koşuluyla istisnai olarak memur kızı veya memur eşi iki maaş alabilmekte.

ÖLÜM TARİHİNİN ÖNEMİ YOK

Örnek verecek olursak eşi memur emeklisi, babası SSK veya BAĞ-KUR emeklisi olan kadınlar için eşin ve babanın ölüm tarihinin önemi yok. Her halde iki maaş alma hakları var.


ÖLENİN MAAŞININ ÇEKİLMESİ

SGK’dan aylık alan kişinin ölüm tarihi aylığın her ay bankaya yatırılış tarihinden sonra ise, bankaya yatırılan son aylık bankamatikten ölenin yakınlarınca alınıp kullanılabilir. Aksi takdirde kullanılamaz.

18 YAŞ TAZMİNAT

Kıdem Tazminatı Yazısında 18 yaş uygulaması var. 18 yaşından önce işe girenlerin, 18 yaşlarını doldurdukları tarih başlangıç sayılıyor. Fakat 18 yaşın altında geçen gün ve kazançlar, emekli olurken dikkate alınıyor.


ASTEĞMENLERDE YIPRANMA DA VAR

Asteğmen olarak askerliğini yapanlarda ise iki ayrı durum söz konusu. Öncelikle yedek subay okulunda geçen süreleri borçlanarak emeklilik hesabında kullanabiliyorlar. Asteğmen olarak görev yaptıkları süreler de emekliliği öne çekiyor.
Adaylar, asteğmenliğe geçtikleri andan itibaren Emekli Sandığı (4C) kapsamında sigortalı sayılıyor.
Yedek subaylıktan önce SSK'lı olanların işe giriş tarihleri asteğmenlik süresinin 4'te 1'i kadar geriye götürülüyor. Yani 12 ay asteğmen olan bir sigortalının işe giriş tarihi 3 ay geriye çekiliyor.
Önce yedek subay olup sonra SSK'lı olunmuşsa 4C'li oldukları tarih yedek subaylık süresinin 4'te 1'i kadar geriye götürülerek işe başlangıç tarihi olarak kabul ediliyor.
Yani burada 3 aylık Fiili Hizmet Zammı uygulanıyor. Ayrıca ödenen primler de toplam prime ekleniyor.

SSK Etkisi:
4/a kapsamından emekli olacaklar açısından; ilk defa sigortalı olunan tarih yedek subaylıktan önce ise bu tarih yedek subaylık süresinin dörtte biri oranında geriye götürülür. 
Kişi önce yedek subay olmuş sonra sigortalı olmuşsa bu kez teğmenliğe nasbedilmeleri nedeniyle emekli sandığı ile ilişkilendirildikleri tarih yedek subaylık süresinin dörtte biri oranında geriye götürülür. Sonucunda sigortalının hem işe giriş tarihi geriye gitmiş hem de prim ödeme gün sayısı artmış olur.

Kıdem tazminatı ve işsizlik maaşının birlikte hak edilmesi

işsizlik maaşı ve kıdem tazminatı

Sizin için, yasalarımızda kıdem tazminatı alınabilecek halleri ve bu durumlarda işsizlik maaşı alınıp alınmayacağını liste halinde aşağıya çıkardım.

  • İş Kanununun 24 üncü maddesi kapsamında işten ayrılan yani haklı nedenle fesih yapan işçi kıdem tazminatı ALABİLİR ve işsizlik maaşı ALABİLİR.
  • İş Kanununun 25/I, III ve IV maddeleri nedeniyle işçinin işten çıkarılması halinde işçi kıdem tazminatı ALABİLİR ve işsizlik maaşı ALABİLİR.
  • İş Kanununun 17 ve 18inci maddesi kapsamında işçinin işten çıkarılması halinde işçi kıdem tazminatı ALABİLİR ve işsizlik maaşı ALABİLİR.
  • İşyerinin kapanması halinde işçi kıdem tazminatı ALABİLİR ve işsizlik maaşı ALABİLİR.
  • Askere gitmek için işten ayrılan işçi kıdem tazminatı ALABİLİR ve işsizlik maaşı ALABİLİR.
  • Emeklilik ya da 15 yıl ve 3600 gün nedeniyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatı ALABİLİR ve işsizlik maaşı ALAMAZ.
  • Evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde işten ayrılan kadın işçi kıdem tazminatı ALABİLİR ve işsizlik maaşı ALAMAZ.

Aşağıdaki hallerde ise işçi hem kıdem tazminatı alamamakta hem de işçiye işsizlik maaşı bağlanmamaktadır.

  • İşçinin İş Kanununun 25/II maddesi kapsamında işçinin çıkarılması halinde işçi kıdem tazminatı ALAMAZ ve işsizlik maaşı ALAMAZ.
  • İstifa etmesi halinde işçi kıdem tazminatı ALAMAZ ve işsizlik maaşı ALAMAZ.
Harflerden önce gelen rakamlar belge türünü yani; 01= Normal çalışanlar için aylık prim ve hizmet belgesi, 02= Emekli olup Destek primine Tabi olanlar için, 03= İtibari hizmet kapsamında çalışanlar için vb. gösteririr. 

A= Bildirgenin asıl nitelikli olduğunu, E= Ek nitelikli olduğunu İ= İptal nitelikli olduğunu gösterir. Bilginize. 

Yaşar Gönenç

ESKİ EŞ İLE EVLENME
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ayrılan eşlerin tekrar evlenmelerinde  boşandıkları dönemde birlikte yaşayıp yaşamadıklarını araştırıyor. Birlikte yaşadıklarını tespit ettiğinde, hem ödedikleri yetim aylıklarını faiziyle birlikte geri istiyor, hem de savcılığa suç duyurusunda bulunuyor.Bilginize.
Yaşar Gönenç

(*)4a ne demektir? 

Normalde o kutucuğun kullanımı şu şekilde oluyor. Eğer personel istirahat raporu aldıysa ama siz o günleri eksik göstermeyip yine tam 30 gün göstererek ödemek istiyorsanız o kutucuğu işaretliyorsunuz. Eğer eksik gün gösterirseniz işaretlemenize gerek yok. İleride sorun çıkar mı derseniz pek sanmıyorum. Kutucuğu işaretlemişsiniz ama yinede eksik göstermişsiniz düzeltin tam gösterin derler mi bilmiyorum uzak bir ihtimal ama sgk nın sağı solu belli olmuyor.Bilginize.

Evlilik aylığı keser

Dul aylığı alan eş evlenirse, dul aylığı kesilir. Diğer yandan, bu durum yalnızca resmi nikah halinde söz konusu. SGK son dönemde bu durumun suiistimalinin engellenmesi amacıyla denetimlere hız verdi. Dul aylığını kaybetmemek adına kağıt üstünde evli olmayan ancak birlikte yaşayan ve evlilik bağı çerçevesinde ilişkisi olan kişiler araştırılmaya başlandı.

Dul aylığı alırken evlenen ve bir müddet sonra boşanan dul eş, SGK’ya başvurursa yeniden aylık alabilir. Yani evlilik, dul aylığını tamamen kaybetme anlamına gelmez. Diğer yandan, dul aylığı alırken evlenen ve yeni eşi de vefat eden dul eş, hangi eşinden aylık almak istiyorsa o eşinden aylık alabilir. Söz konusu kişi her iki aylığı birlikte alamaz.

Bağ-kur, SSK ve Emekli Sandığı ölüm aylığı bağlanma şartlarının ayrı ele alınmalı.

Bu gün için, bağ-kur açısından, vefat etmiş bir kimsenin “hak sahiplerine” ölüm aylığı bağlanabilmesi için ölen kişinin en az beş yıl prim ödemiş olması veya hak sahiplerince yapılacak borçlanma ile beş yılın tamamlanması gerekir. Beş yıl 1.800 prim günü demektir.

Ölüm aylığına hak kazanacak “hak sahipleri” vefat etmiş kişinin evlenmemiş eşi, çocukları ve duruma göre anne-babasıdır.

Prim ödeme gün sayısı kişinin kendi emekliliği için önem arz ettiği gibi hak sahiplerine aylık bağlanılmasında da önem arz etmektedir. Bağ-Kur sigortalısı açısından, vefat eden kişinin 1.800 günden 1 gün eksik prim ödeme gün sayısı, 1.799 prim günü olsa dahi hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamayacaktır.

Ölüm tarihi belirleyici

Zaman içerisinde yapılan yasal değişiklikler itibarıyla “ölüm tarihlerine göre” hak sahiplerine aylık bağlanılmada prim ödeme gün/yıl şartı aşağıdaki gibidir.

04.10.2000 öncesi vefat etmiş olanlar 3 yıl(1.080 gün),

04.10.2000-08.08.2001 arası vefat etmiş olanlar 5 yıl(1.800 gün),

09.08.2001-01.08.2003 arası vefat etmiş olanlar 3 yıl(1.080 gün),

02.08.2003 sonrasında vefat etmiş olanlar için 5 yıl (1.800 gün) sigortalılık süresi gerekmektedir.

Hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için sigortalının prim borcu bulunmamalıdır.

Borçlanma ile tamamlanabilir

Vefat etmiş sigortalının prim ödeme gün sayısı yukarıda belirtilen günlerden eksik ve yasaya göre borçlanılabilecek süreler var ise hak sahipleri borçlanma yaparak da bu günleri tamamlayabilecektir. Örneğin 2005 yılında vefat etmiş bir sigortalının 1.500 prim günü var ve vefat eden kişi 12 ay askerlik yapmış varsayalım. Hak sahipleri 300 gün askerlik borçlanması yaparak prim gün sayısını 1.800’e tamamlamak suretiyle aylık bağlanmasına hak kazanabilecektir.
Mustafa Cerit

NİKAHSIZ YAŞAMA

Vefat eden eşinden veya babasından ölüm(yetim) aylığı alan kadının evlenmesi halinde, SSK’dan almakta olduğu aylık kesilir. Aylık bağlattıktan sonra boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı tespit edilen kadının aylığı kesilmekte, savcılığa da suç duyurusunda bulunulmaktadır. Sorunuzdaki kadın; aylığı kesilmesin diye, bir erkekle resmi nikâh yapmadan imam nikâhı ile evlilik hayatı yaşıyorsa, bu durumun tespit edilmesi halinde, bize göre aylığının kesilmesi gerekir. Çünkü burada ölüm aylığının kesilmemesi için resmi nikâh yapılmıyor ve evlilik imam nikâhı ile sürdürülüyor. Yani ortada muvazaalı bir durum var. 


ARKADAŞLAR SİZİN PİSKOLOJİNİZDEN BEN ÇOK İYİ ANLARIM AYNI SIKINTİLAR BASİMDAN GECTİ UYUM BOZUKLUGUNDAN HAVA DEGİSİMİ ALDIYSANİZ ÇÜRÜKSÜNÜZ DEMEKTİR. BU SUREC BİRAZ ZAMAN ALİYOR HE DİYONCE RAPORLAR DOLMUYOR SABİR EDİN SONUNDA ASKERLİGİNİZ SONLANACAKTİR. Mithat Öztürk YAŞAR hocam bende size cok sorular sormustum bir sene oldu kurtuldum işimin başındayım ALLAH razi olsun herkesle ilgilenip mesajlarina cevap verdiginiz icin saygılarımla.

 

ÖLÜM AYLIĞI(SSK-BAĞ-KUR)

01 Ekim 2008 tarihinden önce ölen 4/b (Bağ-Kur) sigortalıları için ölüm tarihine göre değişkenlik gösteren en az prim ödeme gün sayısı şartları bulunmaktaydı. Buna göre;

  • - 4 Ekim 2000 tarihinden önce ölen 4/b sigortalıları için: en az 1080 gün prim ödenmiş olması,
  • - 4 Ekim 2000 – 7 Ağustos 2001 tarihleri arasında ölen 4/b sigortalıları için: en az 1800 gün prim ödenmiş olması,
  • - 8 Ağustos 2001 – 01 Ağustos 2003 günleri arasında ölen 4/b sigortalıları için: en az 1080 gün prim ödenmiş olması,
  • - 02 Ağustos 2003 gününden sonra ölen 4/b sigortalıları için: en az 1800 gün prim ödemek, sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanması için yeterli şarttır. Bu süreleri hak sahipleri borçlanma yoluyla da tamamlama imkanına sahip. Askerlik, yurtdışı ve benzeri borçlanma yöntemleri bulunmakta. Ayrıca şu husus unutulmamalı ki 22 ülke ile yapılan sosyal güvenlik sözleşmelerine BAĞ-KUR’da taraf olduğundan hiç borçlanma yapılmasa dahi yurtdışı çalışma ve eşdeğer süre ile de tamamlanması mümkündür.

MAAŞ BAĞLANMASI

4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olanların hak sahiplerine ölüm (dul/yetim) aylığı bağlanmasında, 5 Aralık 2017 tarihinden itibaren hak sahiplerine ilişkin koşullar değerlendirilirken hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihteki Kanun hükümleri uygulanmakta olup, hak sahibi olma şartları aşağıda açıklanmıştır.  

EŞE AYLIK BAĞLAMA ŞARTLARI

Sigortalının ölümü ile dul kalan eşe, ölüm tarihinde sigortalı ile Türk Medeni Kanununa uygun olarak evlilik ilişkisinin bulunması koşuluyla her hâlükârda aylık bağlanır. Sağ kalan eşin sigortalı çalışması ve emekli olması ile sigortalılık statüsünün vefat eden eşiyle aynı olmasının önemi yoktur.

ÇOCUKLARA AYLIK BAĞLAMA ŞARTLARI

Ölüm aylığı bağlanmasında evlilik bağı içinde doğan çocuklar ile sigortalı ve eşi tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya soy bağı düzeltilmiş ya da babalığı hükme bağlanmış çocuklar ile sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları hak sahibi sayılmaktadır.

Ölüm aylığına hak kazanma şartları yönünden çocuklar için ortak koşul; ülkemiz veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olmasıdır. Ancak hak sahibi çocuklardan 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yükseköğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmayanların, 4/a (SSK) kapsamında sigortalı çalışmaları, bunlara aylık bağlanmasına engel olmaz. Diğer koşullar, çocuğun kız veya erkek veya malul olmasına göre farklılıklar göstermektedir.

Erkek çocuklara öğrenci değilse 18, orta öğrenim yapması halinde 20, yükseköğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurana kadar aylık bağlanır. Orta öğrenimin 20, yükseköğrenimin ise 25 yaşından önce bitirilmesi halinde, ölüm aylıkları bu yaşlar beklenmeden kesilir.

Kız çocuklarının yaşları ne olursa olsun evli olmaması, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olması gerekir. Kız çocukların hak sahibi olma şartları içerisinde belli yaşlara kadar öğrenci olma koşulu aranmaz.

MALUL ÇOCUKLAR

SGK Sağlık Kurulu kararı ile çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında yitirip malul olduğu anlaşılan kız ve erkek çocuklarına ölüm aylığı bağlanır. Malul çocuklarda, yaş, öğrencilik niteliği ve bekâr olma şartları aranmaz.

ANA VE BABAYA AYLIK BAĞLANMASI

Anne ve babaya aylık bağlanabilmesi için hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde (ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde artan hisseye bakılmaz), her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranır.

EMEKLİ SANDIĞI YETİMLERİ

1 Ekim 2008 tarihinden önce Emekli Sandığı iştirakçisi olanların kız çocuklarına aylık bağlanmasında, ölüm tarihi veya hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarih ne olursa olsun 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanıyor. Buna göre de kız çocuğu 4/a veya 4/b kapsamında çalışıyor veya emekli olsa da evli olmamak koşuluyla yetim aylığı bağlanır. Ancak Emekli Sandığı iştirakçisi olması halinde aylık bağlanmaz.


Malullük aylığı hesabı

Malullük aylığı hesapla yöntemi normal emeklilik yönteminden farklıdır. Malullerin aylık bağlama oranı yüksek belirlendiği için bağlanacak maaş çoğunlukla yaşlılık aylığından fazla olur. Örneğin; 3600 gün primi bulunup malullük aylığı bağlanacak sigortalıya hesaplanacak aylık SSK malullük maaşı için 2000 öncesi günlere karşılık yüzde 70 oranında, 1.1.2000-30.9.2008 arası günlere karşılık yüzde 60 oranında 1.10.2008 sonrası için ise yüzde 40 oranından az olmaz. Bağkur malullük aylığı ise 1.10.2008 öncesi günler için aylık bağlama oranı yüzde 65 oranından, 1.10.2008 sonrası için ise yüzde 50 oranından az olmak. Genel bir ortalama yapacak olursak malullere yaklaşık olarak 9000 gün prim ödemesi varmışçasına maaş bağlanır.


Malullük aylığı son sigorta statüsüne göre bağlanır. Hesaplama yöntemi farklılığı nedeniyle kimi zaman SSK malullük maaşı kimi zaman da Bağ-Kur malullük maaşı daha yüksek çıkabilir. Hangisinin yüksek olacağını ancak ödenen prim dönemi ve prim matrahına bakarak tespit etmek mümkün olur. Yani bir genelleme yaparak SSK malullük maaşı veya Bağ-Kur malullük maaşı daha yüksek olur denemez.


HEM EŞİMDEN HEM DE ANNE-BABAMDAN MAAŞ ALABİLİR MİYİM?

1-Anne-baba Emekli Sandığı’na tabi ise ölüm tarihleri ne olursa olsun hem eşten hem anne-babadan iki aylık alınabilir.
2-Koca Emekli Sandığı’na, anne-baba SSK’ya tabi ise iki aylık bağlanır.
3-Koca Emekli Sandığı’na, anne-baba Bağ- Kur’a tabi ise anne-baba eğer 1 Ekim 1972 – 3 Ekim 2000 veya 8 Ağustos 2001-2 Ağustos 2003 tarihleri arasında ölmüşse ve kocasından bağlanan aylığı brüt asgari ücretin (bin 647 TL) altında ise 
Bağ-Kur maaşını da alır, aksi takdirde ikinci aylığı alamaz.
4-Kocası Emekli Sandığı’na, anne-babası Bağ-Kur’a tabi, anne-babanın ölüm tarihi yukarıdaki tarihlerin dışında ise iki aylık bağlanır.
5-SSK ve Bağ-Kur’lular açısından hem koca, hem de anne-baba aynı sigortaya tabi ise ölüm tarihi ne olursa olsun iki aylıktan birini tercih eder veya fazla olan aylık bağlanır.
6-Anne-baba SSK’lı, koca Bağ-Kur’lu veya tersi durumda ise bunlardan birinin ya da ikisinin 1 Ekim 2008 tarihinden önce ölmüş olması durumunda her iki aylık bağlanır. Hem anne-baba, hem de koca 30 Eylül 2008’den sonra ölmüş ise tercih ettiği aylık bağlanır.
7-Koca SSK’lı, anne-baba Bağ-Kur’lu ve 1 Ekim 1972 - 3 Ekim 2000 veya 8 Ağustos 2001 - 2 Ağustos 2003 arasında ölmüş ise SSK maaşını tam alır. Geliri brüt asgari ücretin altındaysa Bağ-Kur maaşını da alır.Sağlıklı günler diliyorum.


YÜKSEK ÖĞRENİM ÇALIŞAN ÖĞRENCİ
7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile getirilen önemli bir değişiklik de anne veya babasından yetim aylığı alan, eğitimine devam eden ve 25 yaşını doldurmamış kız ve erkek çocukların sigortalı olarak çalışmaya başlamaları durumunda artık yetim aylıklarının kesilmeyecek olması. 
Çalıştığı için yetim aylığı kesilenler ne yapmalı? 

Önceki düzenleme gereğince, sigortalı olarak bir işte çalışması nedeniyle daha önce yetim aylığı kesilmiş olan ve yukarıda belirtilen şartları taşıyan, yani belirtilen yaşları henüz doldurmamış olan kız veya erkek çocukların, yetim aylığının tekrar bağlanması için Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvuruda bulunmaları gerekiyor. Bu kapsamda, söz konusu başvurular en yakın SGK Müdürlüğü’ne yapılabilir. Başvuru yapanların yetim aylıkları 1 Nisan 2018 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden başlatılacak. Diğer taraftan, bu tarihten önceki dönem için geriye dönük herhangi bir ödeme yapılmayacak.
 Bir yükseköğrenimin bitirilmesinden sonra ikinci bir yükseköğrenimde geçen süreler ile doktora veya ikinci defa yapılan master veyahut lisansüstü uzmanlık öğreniminde geçen sürelerde aylık ödenmez
Bilginize. 




Yazar : YAŞAR GÖNENÇ